Diagnostyka i profilaktyka raka szyjki macicy

Rak szyjki macicy, zaraz po nowotworze piersi jest najczęściej wykrywanym typem nowotworu u kobiet w Polsce. Każdego roku blisko 3500 pacjentek otrzymuje diagnozę nowotworu. Nawet połowa z nich trafi do lekarza zbyt późno, a co za tym idzie odbiera sobie szansę na wyzdrowienie.  Największa zachorowalność przypada na kobiety po 50 i 60 roku życia, a za samą chorobę aż w 95% odpowiada wirus brodawczaka ludzkiego – HPV.

kobieta rak szyjki macicy

Kto jest najbardziej narażony?

Rak szyjki macicy to choroba, która rozwija się bezboleśnie i długo nie daje żadnych objawów. Nie jest ona uwarunkowana genetycznie ani nie można jej odziedziczyć. Nowotwór ten rozwija się na skutek trwałego zakażenia wysoko onkogennymi typami wirusa HPV. Warto zaznaczyć, że istnieje wiele typów wirusa HPV, a tylko niektóre prowadzą do rozwinięcia się nowotworu.

Na zakażenie narażona jest tak naprawdę każda kobieta. Najczęściej do zakażenia dochodzi podczas stosunku z zakażoną osobą. Trzeba pamiętać, że każda kobieta, która rozpoczęła współżycie może być narażona na kontakt zarówno z wirusem HPV o niskim ryzyku, ale niestety też z tymi najgroźniejszymi. Z przeprowadzonych badań wynika, że aż 80% aktywnych seksualnie kobiet przynajmniej raz w życiu ulega zarażeniu wirusem HPV.

Objawy zakażenia wirusem HPV

Rak szyjki macicy to taki nowotwór, który przez lata może rozwijać się nie dając żadnych objawów. Pierwsze kliniczne symptomy, które mogą wystąpić to:

  • krwawienia występujące pomiędzy krwawieniami menstruacyjnymi,
  • obfite miesiączki i pojawiające się upławy,
  • ból w podbrzuszu,
  • ból występujący podczas stosunku,
  • krwawienia z pochwy,
  • krwawienia po wystąpieniu menopauzy.

Profilaktyka

Wyleczenie raka szyjki macicy uzależnione jest od stopnia zaawansowania nowotworu. Diagnoza we wczesnym stadium daje ponad 90% szans na wyleczenie i całkowity powrót do zdrowia. Dlatego tak ważna jest profilaktyka. U kobiet, które regularnie dokonują badań ginekologicznych, diagnoza nowotworu w zaawansowanym stadium stawiana jest niezwykle rzadko. Dzieje się tak dzięki cytologii. To profilaktyczne, nieinwazyjne badanie, które wykrywa wczesne i możliwe do wyleczenia zmiany nowotworowe.

Samo badanie jest niezwykle proste, nieinwazyjne i całkowicie bezbolesne. Polega ono na pobraniu warstwy komórek z szyjki macicy, wykorzystując do tego specjalną szczoteczkę lub łopatkę.  Materiał ten umieszcza się na szkiełku mikroskopowym przy standardowej metodzie cytologii bądź w płynnym podłożu – tzw. cytologia LBC i poddaje ocenie specjalisty.

Metoda cytologii LBC jest badaniem droższym, lecz dzięki możliwości uzyskania pojedynczej warstwy komórek, dokładniejszym. Dzięki temu nawet dwukrotnie można zwiększyć szansę na wykrycie nieprawidłowości w pobranych komórkach. Wyniki badania opisywane są według skali Bethesda.

Kolejna metoda profilaktyki, która zyskuje coraz większą popularność, to szczepienia przeciwko HPV. Przeprowadzane u osób, które jeszcze nie rozpoczęły współżycia, pomagają wyeliminować je z grupy podatnej na zakażenia. Badania pokazują, że szczepienia skutecznie eliminują ryzyko zachorowania., a ponadto mają działanie lecznicze, zwalczają powstałą infekcję. Oczywiście ze szczepień również mogą skorzystać dorosłe kobiety, które aktywnie współżyją.

Diagnostyka

Oprócz badania cytologicznego, które jest zarówno formą profilaktyki jak i podstawowym etapem diagnostyki, wykonuje się także testy potwierdzające obecność wirusa HPV. Są one bardziej czułe niż badanie cytologiczne, co umożliwia wykrycie infekcji wirusem przed pojawieniem się pierwszych zmian w komórkach, które rozpoznawane są poprzez cytologię. Aktualnie rozważana jest możliwość wykonywania obowiązkowych, przesiewowych testów w kierunku zakażenia wirusem HPV.

Nowotwór szyjki macicy jest jedną z niewielu chorób, których uniknięcie jest możliwe poprzez zaangażowanie kobiety. Dzięki regularnie wykonywanym badaniom cytologicznym ma się pewność, że w organizmie nie dochodzi do żadnych niepokojących zmian, a nawet jeśli to na wczesnym etapie mogą zostać one wyleczone. Dodatkowo poczucie bezpieczeństwa mogą wspomóc szczepienia przeciwko wirusowi HPV.